Het Horloge van Hidde

Groenland, 1777. Een commandeur van Ameland wil naar huis.
Tik om te lopen en tik op iets voor acties. Kies iets uit je tas en tik op iemand om het te geven. Kies twee dingen in je tas om ze samen te gebruiken. Vast? Tik op ?
Draai je telefoon voor de beste ervaring ↻

Het Horloge van Hidde

Hij gaf zijn horloge twee keer weg.
Het kwam twee keer terug. Hij ook.

Wat is echt

Hidde Dirks Kat leefde van 1747 tot 1824. Hij was commandeur van Ameland: de baas van een walvisschip. Hij voer voor een reder uit Hamburg. In 1777 drukte het ijs bij Groenland zijn schip kapot. Hij hield een dagboek bij. Dat werd in 1818 in Haarlem gedrukt. Je kunt het nog steeds lezen.

Bijna alles in dit spel staat in dat dagboek. De vuurslag die een officier bij zich had zonder het te weten. Het droge stukje hemd. De mosselen die smaakten als honing. Het hoopje stenen en de ringen van de zomertenten. Pieter Hendriks die op de berg drie "vogels" zag. En het woord ome kageit: Hidde riep het zonder te weten wat het betekende. Later hoorde hij: vriend, kom hier.

De Inuit haalden Hidde en zijn mannen op. Ze droegen ze over het water, warmden ze op en gaven ze robbensoep. Hidde schreef "Wilden", zoals men toen zei. Hij schreef ook dat hun liefde groter was dan die van veel christenen.

Het horloge is echt. Hidde gaf het op het ijs aan Albert Jans en kreeg het terug. Hij gaf het weg voor de tocht naar de Hernhutters, en Jan Sibrands gaf het hem terug. De brief met bloed op een wit robbevel, de Duitse krant aan een paal, het nieuws over zijn zwager, de veren, de likeur en de zilveren lepels: het staat er allemaal in.

Koopman Andries Oelzen van Juliaans Hoop zag in 1763 echt een brand op Hiddes schip. Hij weigerde Hidde eerst, want er was al twee jaar geen schip met eten geweest. Daarna kreeg Hidde robbenvlees als middageten en gort met witte erwten als avondeten. Hij kocht eten van de arbeiders en betaalde later. Het vaatje bier ging open op de bruiloft van Oelzens zoon, nadat Hidde vroeg of ze "vrolijk mochten zijn". Die nacht kwamen er koffie, suiker en thee. En er was noorderlicht.

De man die over de berg ging, leefde. Hij kon Hiddes brief niet lezen, maar de tabak was welkom. Jan Wit is nooit gevonden. In Kopenhagen schold men Hiddes schuld kwijt. Op 27 september 1778 kwam hij op Ameland aan, en de mensen op straat juichten. Zijn vrouw leefde, met één kind. Een ander kind was gestorven. In 1813 woog Hidde 303 pond, ruim 150 kilo.

In Hollum staat een bronzen beeld van Hidde door Frans Ram. Hij draagt een hoge hoed, een rokjas en een kniebroek, en hij wijst naar de plek waar hij woonde. In zijn laatste jaren woonde hij bij zijn nicht Meinke Cornelis Kat. Op zijn graf op het kerkhof van Hollum staat H D KAT.

Wat is verzonnen

Wat de mensen zeggen is verzonnen, behalve een paar zinnen die Hidde zelf opschreef. Albert Jans herkende Hidde echt niet meer. Maar dat hij zegt "Hidde Kat is dikker", is bedacht. Bedacht is ook dat Hidde het woord ome kageit kende van vroeger, en dat hij met schelpen tot dertien telt. De arbeider is verzonnen, en de matroos Klaas heeft een verzonnen naam. Wat de Inuit doen, staat in het dagboek. Hun gebaren zijn ingevuld. Hidde schreef hun namen niet op. Daarom hebben ze in dit spel ook geen naam.

De wandeling door de duinen, de boer in de wei, het slot met het pakje, Meinke en de jongen zijn verzonnen. Het verhaal is ingekort. Er gebeurde veel meer, en Hidde reisde langer en verder dan hier. Wat er op het ijs gebeurde, laat dit spel weg. Dat hoor je op de speurtocht.

Loop het zelf

Het Spoor van Hidde Dirks Kat, de speurtocht door Hollum en de duinen van Ameland. Je komt langs zijn graf, zijn beeld en de vuurtoren.